Nieuws

Onderschat het gezondheidsrisico van röntgenstralen niet

Onderschat het gezondheidsrisico van röntgenstralen niet

Dreigende gezondheidsrisico's door röntgenonderzoeken

In het licht van een recent onderzoek door Amerikaanse onderzoekers dat een verhoogd risico op goedaardige hersentumoren vond door regelmatig röntgenonderzoek bij de tandarts, is de discussie over de negatieve gezondheidseffecten van röntgenfoto's weer oplaaien.

Röntgenstraling biedt een betrouwbare diagnosemethode voor veel mogelijke ziekten, maar de daarmee verbonden blootstelling aan straling brengt altijd een gezondheidsrisico met zich mee. Daarom mogen röntgenonderzoeken slechts spaarzaam en zorgvuldig worden gebruikt. Maar blijkbaar hebben sommige artsen de neiging om meer röntgenfoto's te maken vanwege hun eigen interesses. De benodigde machines zijn duur en moeten zichzelf uiteindelijk terugbetalen, waardoor een röntgenfoto vaak te veel wordt genomen in plaats van te weinig.

De Amerikaanse onderzoekers onder leiding van Elizabeth Claus van het Brigham and Women’s Hospital in Boston en de University of Yale meldden onlangs in het vakblad 'Cancer' dat er een significant verhoogd risico is op goedaardige hersentumoren door röntgenonderzoek bij de tandarts. De gepresenteerde studie laat niet alleen zien dat patiënten bij wie de tandarts minstens één of meer keer per jaar is geröntgend driemaal het risico op een meningeoom (een speciale goedaardige hersentumor) hadden, maar ook dat ondanks de bekende gezondheidsrisico's de röntgenonderzoeken blijkbaar vrij genereus worden afgehandeld . Volgens de Amerikaanse onderzoekers zijn de risico's zeker niet te onderschatten. Kinderen onder de tien jaar zijn bijzonder gevoelig, wat heeft geleid tot een vijf keer hoger risico op meningeoom als gevolg van het tandheelkundige röntgenonderzoek, melden Claus en collega's. Tandheelkundige röntgenonderzoeken spelen hier een essentiële rol als de meest voorkomende bronnen van blootstelling aan straling voor mensen in moderne industriële landen. De huidige resultaten van het onderzoek maken duidelijk dat röntgenfoto's bij tandartspatiënten in de toekomst tot een absoluut noodzakelijk minimum moeten worden beperkt, schrijven de Amerikaanse onderzoekers indirect, terwijl ze indirect tot uitdrukking brengen dat röntgenonderzoeken tot nu toe veel te royaal zijn afgehandeld.

De Amerikaanse wetenschappers onderzochten de relatie tussen de ontwikkeling van goedaardige hersentumoren en tandheelkundige röntgenfoto's met 1.433 meningeoompatiënten en 1.350 gezonde proefpersonen in de controlegroep. Alle deelnemers gaven aan hoeveel tandheelkundige röntgenonderzoeken op hen werden uitgevoerd, waarbij rekening werd gehouden met drie verschillende röntgenmethoden: de zogenaamde orale filmopnames (patiënten bijten op een stuk film), de laterale kaakopnames en de zogenaamde Panorex-opnames (röntgenkanon) draait eenmaal rond het hoofd). De Amerikaanse wetenschappers evalueerden vervolgens de gegevens om mogelijke verbanden met de vorming van hersentumoren te bepalen. Alle drie de röntgenmethoden veroorzaakten volgens de Amerikaanse onderzoekers een significant verhoogd risico op goedaardige hersentumoren. Het effect was het grootst met de Panorex-beelden, wat leidde tot een drie tot vijf keer hoger meningeoomrisico, schrijven Claus en collega's. Hoewel röntgenfoto's "een belangrijk diagnostisch hulpmiddel kunnen zijn, hebben de meeste patiënten baat bij meer onwil", concludeerden de Amerikaanse wetenschappers.

Onder bepaalde omstandigheden moeten Duitse artsen dit briefje ter harte nemen en in de toekomst voorzichtiger zijn als het gaat om röntgenfoto's. Statistisch gezien wordt elke Duitser minstens één keer per jaar geröntgend. Artsen in Duitsland betalen jaarlijks ongeveer 100 miljoen röntgenonderzoeken, hoewel kritische experts van mening zijn dat niet al deze onderzoeken nodig zijn. De Duitse Roentgen Vereniging in Berlijn komt tot de conclusie dat het aantal röntgenonderzoeken en computertomografie ook hoog is vanwege de zogenaamde zelfverwijzingen. Hiermee verwijzen de radiologen van de in 1905 opgerichte medische vereniging naar de mogelijkheid van verschillende specialisten om zelf röntgenonderzoeken uit te voeren. Professor Norbert Hosten van de Duitse röntgenvereniging legde uit dat "specialisten die zich met botziekten bezighouden bijvoorbeeld de toelating kunnen krijgen om bepaalde delen van het lichaam te röntgenen." De specialisten zijn "dan subgebiedsradiologen", vervolgde Hosten.

Als onderdeel van de zelfverwijzing kunnen de artsen patiënten vervolgens naar hun eigen röntgenafdeling sturen en laten onderzoeken. Dit is een probleem omdat er geen second opinion wordt verkregen, aldus de deskundige van de Duitse röntgenvereniging. Prof. Hosten legt uit: "Als een röntgenonderzoek gewoonlijk wordt gebruikt, is er het principe van vier ogen", maar in het geval van zelfverwijzing is er geen controle door coördinatie tussen de arts en de radioloog. De coördinatie is nodig om ervoor te zorgen dat de röntgenfoto ook een gerichte diagnose mogelijk maakt, benadrukt prof. Hosten. Als dit niet gegarandeerd is, zal een radioloog dit in overleg met de arts aangeven en volgens de deskundige een zachtere ingreep aanbevelen, zoals echografie. Consumentenadvocaten dringen ook aan op voorzichtigheid bij het maken van zelfverwijzingen, aangezien de noodzaak van röntgenfoto's hier niet altijd wordt opgehelderd. Zo vertelde Kai Vogel van het consumentenadviescentrum aan "Welt Online" dat vooral particuliere verzekerden hier op hun hoede moeten zijn, omdat de reden voor het röntgenonderzoek een puur financieel belang van de arts kan zijn. "Het apparaat is gekocht, dan moet het ook worden gebruikt", beschrijft de advocaat van de consument het probleem.

De risico's van röntgenfoto's en computertomografie (CT) worden door de patiënten vaak onderschat, omdat het onderzoek geen directe gevolgen voor de gezondheid heeft. Omdat gezondheidsklachten 'eigenlijk alleen voorkomen bij zeer hoge stralingsdoses', die 'niet te verwachten zijn bij normaal onderzoek van het skelet of de tanden', legde prof. Blootstelling aan straling uit, die roodheid van de huid of zelfs de vernietiging van huidweefsel en haarverlies kan veroorzaken normaal gesproken alleen bereikt wanneer straling wordt gebruikt voor therapie. Maar zelfs de lagere stralingsniveaus kunnen al leiden tot weefselveranderingen, zoals de studie van de Amerikaanse onderzoekers momenteel aangeeft. De röntgenfoto's "kunnen kanker veroorzaken, en dat is onafhankelijk van de dosis", benadrukte de deskundige van de Duitse röntgenvereniging. Een enkele treffer van een röntgenstraal kan voldoende zijn om het genetische materiaal van een lichaamscel permanent te beschadigen. Weefsel met snel delende cellen, zoals het "darmslijmvlies, tandvlees of beenmerg, waar de witte bloedcellen zichzelf in korte tijd regelmatig vernieuwen", loopt bijzonder risico, legt prof. Uit. Het risico op het ontwikkelen van een tumor na een eenvoudig röntgenonderzoek relatief laag, omdat de stralingsdosis van moderne apparaten extreem laag is, aldus de röntgenspecialist.

Het aantal röntgenonderzoeken verhoogt echter het risico op weefselveranderingen. Daarom moeten de röntgenfoto's zorgvuldig worden uitgevoerd en is het "belangrijk dat onderzoeken niet onnodig worden herhaald", benadrukt professor Gunnar Brix van het Federaal Bureau voor Stralingsbescherming (BfS). Hier worden getroffenen aangemoedigd om het initiatief te nemen, omdat het vermijden van dubbele onderzoeken "patiënten kunnen ook zelf opletten", vervolgt de BfS-deskundige. Professor Brix is ​​vooral geïrriteerd door het groeiend aantal CT-screeningonderzoeken, omdat het organisme hier wordt blootgesteld aan aanzienlijke stralingsniveaus, in sommige gevallen zonder enig bewezen voordeel. Dit geldt met name voor onderzoeken van het hart, waarbij een vrij hoge stralingsblootstelling kan optreden, legde prof. Brix uit en voegde daaraan toe dat "bovendien bij veel onderzoeken, die vaak worden genoemd Manager check worden aangeboden, zijn de voordelen niet aangetoond ”. 'Zoiets moet je niet laten gebeuren', waarschuwde de deskundige van de Federal Office for Radiation Protection. Over het algemeen wordt, gezien de huidige studieresultaten van de Amerikaanse onderzoekers, patiënten en medische professionals gevraagd om in de toekomst veel kritischer naar de röntgenonderzoeken te kijken en in geval van twijfel zonder röntgenonderzoek te doen. (fp)

Lees ook:
X-ray Duitse artsen te vaak?

Afbeelding: Rainer Sturm / pixelio.de

Auteur en broninformatie

Video: Dokters nemen minder röntgenfotos en CT-scans (Oktober 2020).